Bước 09
Cấp độ: beginner
Chiến lược phù hợp phải khớp với mục tiêu, thời gian, tính cách, nguồn lực, edge và khả năng chịu rủi ro của nhà đầu tư. Nếu không có chiến lược, kết quả đầu tư dễ phụ thuộc vào cảm xúc và môi trường thị trường ngắn hạn.
Khung chọn chiến lược gồm sáu câu hỏi: mục tiêu là gì, thời hạn bao lâu, có bao nhiêu thời gian theo dõi, hiểu loại tài sản nào, chịu được drawdown bao nhiêu và edge thật nằm ở đâu. Chiến lược tốt trên giấy nhưng không phù hợp người thực hiện sẽ thất bại trong thực tế. Một phương pháp tốt nhưng không phù hợp thời gian, tính cách hoặc nguồn lực của bạn vẫn có thể thất bại.
Step này tập trung chọn cách chơi và quy tắc ra quyết định; việc vận hành danh mục chi tiết sẽ được xử lý ở bước quản lý danh mục.
Chiến lược phù hợp phải khớp với mục tiêu, thời gian, tính cách, nguồn lực, edge và khả năng chịu rủi ro của nhà đầu tư.
Chiến lược đầu tư không phải là dự đoán thị trường tháng tới. Một chiến lược đúng nghĩa phải nói rõ bạn sẽ tìm cơ hội ở đâu, vì sao bạn có lợi thế, bạn sẽ sai trong trường hợp nào và bạn giới hạn thiệt hại ra sao. Chiến lược càng mơ hồ, quyết định càng dễ bị cảm xúc chi phối.
Khung chọn chiến lược gồm sáu câu hỏi: mục tiêu là gì, thời hạn bao lâu, có bao nhiêu thời gian theo dõi, hiểu loại tài sản nào, chịu được drawdown bao nhiêu và edge thật nằm ở đâu. Chiến lược tốt trên giấy nhưng không phù hợp người thực hiện sẽ thất bại trong thực tế.
Điểm quan trọng là tính phù hợp. Một chiến lược có thể hiệu quả với người có thời gian đọc báo cáo mỗi ngày nhưng không phù hợp với người chỉ review mỗi quý. Một chiến lược tập trung có thể hợp với người có edge rõ nhưng nguy hiểm với người mới. Vì vậy, chọn chiến lược là chọn cuộc chơi mà bạn có thể duy trì qua cả giai đoạn khó.
Chọn chiến lược mà bạn có thể tuân thủ trong giai đoạn nó kém hiệu quả, không chỉ khi nó đang thắng.
Hãy biến nguyên tắc thành checklist cụ thể trước khi thị trường gây áp lực. Checklist tốt giúp bạn biết khi nào mua, khi nào không làm gì, khi nào giảm tỷ trọng và khi nào thừa nhận luận điểm sai. Khi mọi quyết định đều được đối chiếu với quy tắc, bạn có dữ liệu để cải thiện chiến lược theo thời gian.
Chọn chiến lược vì thấy người khác kiếm tiền mà không xét năng lực và hoàn cảnh của mình.
Một sai lầm phổ biến là thay đổi chiến lược liên tục theo phong cách đang thắng gần đây. Điều này khiến nhà đầu tư mua đúng lúc kỳ vọng đã cao và bỏ chiến lược cũ đúng lúc nó chuẩn bị phục hồi. Hãy đánh giá chiến lược bằng quy trình và điều kiện thắng, không chỉ bằng kết quả ngắn hạn.
Mức độ chiến lược phù hợp với mục tiêu, nguồn lực và hành vi của nhà đầu tư.
Mức sụt giảm tối đa mà nhà đầu tư có thể chịu mà không phá vỡ kế hoạch.
Thời gian, kiến thức, dữ liệu, vốn và năng lượng dành cho việc đầu tư.
Chiến lược có thể kiếm tiền từ định giá lại, tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng lãi kép, dòng tiền, chu kỳ hoặc xu hướng giá.
Có chiến lược thụ động, bán chủ động và chủ động cao. Mức chủ động càng cao càng cần edge, thời gian và quy trình kiểm soát sai lầm.
Một số chiến lược cần kiên nhẫn dài hạn, một số cần cắt lỗ nhanh, một số cần chịu underperformance. Nhà đầu tư phải chọn loại hành vi mình thực sự làm được.
Ứng dụng trong xây dựng chiến lược
Một người không chịu được giảm 30 phần trăm danh mục không nên chọn chiến lược tập trung vào cổ phiếu tăng trưởng biến động cao dù lợi suất kỳ vọng hấp dẫn.
Rủi ro hành vi
Chọn chiến lược vì thấy người khác kiếm tiền mà không xét năng lực và hoàn cảnh của mình. Hệ quả thường là danh mục trở thành tập hợp các quyết định rời rạc, khó review và khó cải thiện.
Phong cách vừa thắng lớn thường đã thu hút nhiều kỳ vọng. Chọn theo quá khứ ngắn hạn dễ dẫn đến mua ở điểm bất lợi.
Nhiều người có tiêu chí mua nhưng không có tiêu chí giảm tỷ trọng, khiến quyết định bán phụ thuộc vào cảm xúc.
Chọn chiến lược vì thấy người khác kiếm tiền mà không xét năng lực và hoàn cảnh của mình. Chiến lược chỉ hữu ích nếu bạn có thể tuân thủ khi nó tạm thời kém hiệu quả.
Bài tập 1 - reflection
Chiến lược hiện tại của bạn đang phù hợp hay mâu thuẫn với khung chọn chiến lược đầu tư? Hãy nêu bằng ví dụ cụ thể.
Bài tập 2 - case_study
Một người không chịu được giảm 30 phần trăm danh mục không nên chọn chiến lược tập trung vào cổ phiếu tăng trưởng biến động cao dù lợi suất kỳ vọng hấp dẫn. Hãy xác định nguồn edge, điều kiện thắng và rủi ro hành vi.
Bài tập 3 - action_plan
Viết 5 quy tắc đầu tiên cho Investment Playbook cá nhân của bạn.