Bước 03
Cấp độ: intermediate
Đòn bẩy khuếch đại cả lợi nhuận lẫn thua lỗ, và rủi ro lớn nhất là bị buộc bán khi thị trường bất lợi. Nếu bỏ qua lớp rủi ro này, nhà đầu tư có thể đúng về ý tưởng nhưng vẫn thất bại vì cấu trúc vốn hoặc hành vi không bền vững.
Vay margin, vay cá nhân để đầu tư hoặc dùng sản phẩm phái sinh đều làm tăng độ nhạy của vốn chủ sở hữu. Khi giá giảm, tỷ lệ lỗ trên vốn thật lớn hơn tỷ lệ giảm của tài sản. Nếu chạm ngưỡng margin call, nhà đầu tư có thể bị bán cưỡng bức trước khi luận điểm dài hạn có cơ hội phục hồi. Một kế hoạch đầu tư tốt cần kiểm soát đường đi của kết quả, không chỉ nhìn điểm đến kỳ vọng.
Khi thị trường biến động mạnh, quyết định dựa trên cảm xúc thường đến quá muộn. Quy tắc được viết trước giúp nhà đầu tư hành động nhất quán hơn.
Đòn bẩy khuếch đại cả lợi nhuận lẫn thua lỗ, và rủi ro lớn nhất là bị buộc bán khi thị trường bất lợi.
Quản trị rủi ro nền tảng không nhằm loại bỏ mọi khả năng thua lỗ. Điều đó là bất khả thi trong đầu tư. Mục tiêu là nhận diện các con đường có thể gây thiệt hại lớn, giới hạn quy mô thiệt hại và giữ cho nhà đầu tư còn khả năng tiếp tục khi thị trường đi ngược kỳ vọng.
Vay margin, vay cá nhân để đầu tư hoặc dùng sản phẩm phái sinh đều làm tăng độ nhạy của vốn chủ sở hữu. Khi giá giảm, tỷ lệ lỗ trên vốn thật lớn hơn tỷ lệ giảm của tài sản. Nếu chạm ngưỡng margin call, nhà đầu tư có thể bị bán cưỡng bức trước khi luận điểm dài hạn có cơ hội phục hồi.
Một rủi ro cần được đánh giá qua ba lớp: xác suất xảy ra, mức thiệt hại nếu xảy ra và khả năng phục hồi sau đó. Nhiều nhà đầu tư chỉ tập trung vào xác suất, ví dụ 'khả năng này thấp', nhưng bỏ qua rằng nếu nó xảy ra thì hậu quả có thể phá hỏng toàn bộ kế hoạch.
Chỉ dùng đòn bẩy khi bạn hiểu rõ chi phí vay, ngưỡng gọi ký quỹ, kịch bản giá giảm và nguồn tiền bổ sung nếu thị trường đi ngược.
Quy tắc rủi ro nên được viết thành hành động cụ thể: giới hạn tỷ trọng, giới hạn đòn bẩy, mức tiền mặt tối thiểu, ngưỡng tái cân bằng, điều kiện bán hoặc lịch review. Nếu quy tắc không thể đo lường, nó rất dễ bị bỏ qua khi cảm xúc tăng cao.
Dùng đòn bẩy vì tự tin vào xu hướng ngắn hạn mà không tính kịch bản giảm nhanh hoặc mất thanh khoản.
Rủi ro lớn thường tích tụ trong lúc mọi thứ có vẻ thuận lợi. Khi lợi nhuận ngắn hạn tốt, nhà đầu tư dễ tăng vị thế, giảm tiền mặt hoặc bỏ qua dữ liệu trái chiều. Vì vậy, hãy kiểm tra rủi ro mạnh nhất sau giai đoạn thắng lợi, không chỉ sau khi đã thua lỗ.
Việc sử dụng vốn vay hoặc công cụ tài chính để tăng quy mô vị thế so với vốn tự có.
Yêu cầu bổ sung tài sản đảm bảo hoặc giảm vị thế khi tỷ lệ ký quỹ xuống dưới ngưỡng quy định.
Việc vị thế bị bán để giảm rủi ro cho bên cho vay, thường xảy ra khi giá đang bất lợi.
Rủi ro có thể đến từ tài sản, cấu trúc danh mục, thanh khoản, đòn bẩy, hành vi cá nhân hoặc môi trường thị trường.
Một số rủi ro chỉ gây biến động tạm thời; một số rủi ro có thể làm mất vốn vĩnh viễn hoặc loại nhà đầu tư khỏi cuộc chơi.
Nhà đầu tư không kiểm soát được thị trường, nhưng có thể kiểm soát tỷ trọng, đòn bẩy, thời hạn vốn, thanh khoản và quy trình review.
Ứng dụng trong quản trị rủi ro
Nếu bạn dùng 50 phần trăm vốn vay để mua cổ phiếu, tài sản giảm 20 phần trăm có thể làm vốn tự có giảm khoảng 40 phần trăm trước phí và lãi vay.
Sai lầm thường gặp
Dùng đòn bẩy vì tự tin vào xu hướng ngắn hạn mà không tính kịch bản giảm nhanh hoặc mất thanh khoản. Khi điều này xảy ra, thiệt hại thường không chỉ nằm ở khoản lỗ hiện tại mà còn ở khả năng phục hồi và kỷ luật sau đó.
Một cơ hội có upside hấp dẫn vẫn có thể không phù hợp nếu downside quá lớn hoặc thời hạn vốn không khớp.
Nếu không ước lượng mức lỗ, thời gian phục hồi và nhu cầu tiền mặt, nhà đầu tư dễ bị động khi thị trường biến động.
Dùng đòn bẩy vì tự tin vào xu hướng ngắn hạn mà không tính kịch bản giảm nhanh hoặc mất thanh khoản. Lợi nhuận ngắn hạn không tự động chứng minh rằng quy mô rủi ro hiện tại là an toàn.
Bài tập 1 - reflection
Danh mục hiện tại của bạn đang chịu rủi ro nào liên quan đến rủi ro đòn bẩy và margin? Hãy mô tả bằng số liệu cụ thể nếu có thể.
Bài tập 2 - case_study
Nếu bạn dùng 50 phần trăm vốn vay để mua cổ phiếu, tài sản giảm 20 phần trăm có thể làm vốn tự có giảm khoảng 40 phần trăm trước phí và lãi vay. Hãy phân tích rủi ro chính, hậu quả nếu kịch bản xấu xảy ra và một quy tắc phòng vệ.
Bài tập 3 - action_plan
Viết một quy tắc rủi ro có thể đo lường để áp dụng trong quyết định đầu tư tiếp theo.